Saturday, June 10, 2017

Πολωνία, δέκα χρόνια μετά

Drozdzowka - Τοπικό έδεσμα
Πέρασαν κιόλας δέκα χρόνια από τον Μάιο του 2007 όπου πήγα για πρώτη φόρα στην Πολωνία - εκείνο το ταξίδι το είχα καταγράψει σε άλλο πόστ στο μπλόγκ μου. Μέσα σε αυτή την δεκαετία πολλά άλλαξαν - τα περισσότερα κτίσματα, απομεινάρια του σοσιαλιστικού ρεαλισμού, έδωσαν την σειρά τους σε πολυτελείς κατοικίες, τα κρατικά καταστήματα και οι καντίνες στους δρόμους αντικαταστάθηκαν από σύγχρονα καταστήματα και τα ποδήλατα έδωσαν την θέση τους στα αυτοκίνητα.

Μέσα σε αυτή την δεκαετία, η Πολωνία έχει επιτυχεί ένα οικονομικό θαύμα. Στη περιοχή και μόνο της ευρύτερης Πολωνίας (Wielkopolska) υπάρχουν σχεδόν ένα εκατομμύριο καταγεγραμμένες μικρο-μεσαίες επιχειρήσεις. Σε όλες τις γειτονιές υπάρχουν ιδιωτικά μαζαγιά που ζητούν υπαλλήλους, οι μεγάλες εταιρίες έχουν μια μέρα τον μήνα open day αναζητώντας εργάτες. Μέσα σε αυτό το χρόνο, η Πολωνία απέκτησε σύγχρονους αυτοκινητόδρομους. Ενδεικτικό της καλής οικονομικής κατάστασης, η Πολωνία κρατικοποίησε πάλι την Pekao Bank και τα ορυχεία λιγνίτη. Η Πολωνία έγινε η βάση πολλών λογιστικών τμημάτων πολυεθνικών εταιριών, ανέκαθεν ήταν οι Πολωνοί προσεχτικοί με τα λεφτά τους. Συνολικά, το κατακεφαλήν εισόδημα δεκαπλασιάστηκε μέσα σε μια δεκαετία - οι Πολωνοί πλέον ευημερούν. Ενδεικτικό της κατάστασής, οι τρεις Ferrari που κυκλοφορούν στο μικρό Lubon όπου μένουμε. 

Ειδοποίηση για εύρεση εργασίας
Παρόλα αυτά δεν είναι όλα ρόδινα. Οι πάλαι ποτέ στυλοβάτες του σοσιαλιστικού καθεστώτος, οι αγρότες, συνταξιοδοτούνται από ξεχωριστό πρόγραμμα, το KRUS, το οποίο είναι σημαντικά φτωχότερο από το ZUS που συνταξιοδοτούνται σχεδόν όλοι οι άλλοι - οι συνταξιούχοι αγρότες ίσα που έχουν αρκετά χρήματα για τα φάρμακα τους. Επίσης, ο νεοφιλελευθερισμός είναι εδώ για να μείνει: παραπάνω από 5 χιλιάδες Πολωνοί έχουν αναγκαστεί να δανειστούν από τράπεζες προκειμένου να ανοίξουν franchised επιχειρήσεις όπως οι Zabka και Małpka - με μια προϋπόθεση, εργασία 7 μέρες την βδομάδα από τις 6 το πρωί μέχρι τις 11 το βράδυ.
Κάθε μέρα ανοιχτά - 6 το πρωί με 11 το βράδυ
 O φασισμός έχει αρχίσει σιγά σιγά να σηκώνει το βρωμερό του κεφάλι και στην Πολωνία - 'H Πολωνία στους Πολωνούς' και αυτοκόλλητα 'White Power' τα βρίσκεις σε στάσεις λεωφορείων και σχολικών αθλητικών εγκαταστάσεων. Υπάρχει όμως και ο λανθάνων εθνικισμός, η Πολωνία έχει αρνηθεί την είσοδο σε Σύριος πρόσφυγες και αρνήτε να δώσει Πολωνική υπηκοότητα σε Κούδρους μεγαλωμένος και σπουδαγμένους στην χώρα. 
    
Αυτοκόλλητο White Power στην στάση λεωφορείου

Η πανίσχυρη Πολωνική εκκλησία δηλώνει αναρμόδια επί του φασισμού - παρόλα αυτά έχει την δύναμη να ανεβοκατεβάζει κυβερνήσεις, να αναμιγνύεται στην δημόσια εκπαίδευση και από το 2014 να κατακρατεί εθελοντικά 0.5% από τον μισθό του κάθε Πολωνού - σχεδόν 100 εκατομμύρια πολωνικά Ζλότι (εξαιρουμένου τις δωρεές οι οποίες δεν φορολογούνται και ανέρχονται στο 80% των εσόδων της).
Fara Poznanska
  Εντύπωση προκαλεί η έλλειψη κάθε αναφοράς στο κομμουνιστικό παρελθόν της Πολωνίας. Τα κτίρια και οι τοιχογραφίες του σοσιαλιστικού ρεαλισμού έχουν αντικατασταθεί με μοντέρνα κτίρια και διαφημίσεις, στις πλατείες δεν υπάρχουν προτομές με 'ήρωες του λαού', τα κρατικά supermarkets Społem ιδιωτικοποιήθηκαν. Επισκέφτηκα δύο μεγάλα βιβλιοπωλεία στο κέντρο του Poznan - σε κανένα δεν βρήκα φωτογραφικά λευκώματα από την εποχή της PRL - μόνο κάτι ημερολόγια του Tandeusz Rolke και αυτά κατά παραγγελία. Βρήκα ένα μαγαζί που πουλάει κομμουνιστικά memorabilia και ένα μπαρ με θέμα τον κομουνισμό - τουριστικές ατραξιόν περισσότερο παρά μουσεία.
Εικονοστάσι σε σπίτι 

Έτσι λοιπόν, παρ όλη αυτή την περίεργη εναλλαγή νεοφιλελευθερισμού και συντηρητισμού, η Πολωνία φαίνεται να ευημερεί. Η χώρα που πρωτογνώρισα το 2007 φαίνεται να έχει αλλάξει πολύ και συνεχίζει να αλλάζει. Σαν τον φοίνικα αναγεννήθηκε από τις στάχτες της και διαγράφει μια εντυπωσιακή πορεία. Μερικά πράγματα άλλαξαν προς το καλύτερο, μερικά προς το χειρότερο - παρόλα αυτά κανείς δεν μπορεί να αρνηθεί ότι ο εργατικός αυτός λαός έχει επιτύχει μέσα σε λίγα χρόνια ένα μικρό θαύμα.
Τα πάλαι ποτέ κρατικά Społem