Wednesday, December 31, 2014

Απολογισμός 2014

Το κλασικό Χριστουγεννιάτικο / πρωτοχρονιάτικο post. Ίσως και να είναι το μόνο post το οποίο γράφω κάθε χρόνο. Το γιατί άγνωστο - τις περισσότερες φορές είναι απλά μια βασική περίληψη της χρονιάς που έφυγε και τίποτε άλλο.
Έτσι λοιπόν, φεύγει άλλος ένας χρόνος. Δύσκολος χρόνος. Οι πρώτοι έξι μήνες ήταν ένα ατέλειωτο άγχος σχετικά με την πτυχιακή, άντε να βρω συμμετέχοντες, να αναλύσω τις συνεντεύξεις, να τα γράψω. Και μετά περίμενα τα αποτελέσματα... Από τον Σεπτέμβρη και μετά χαλαρώσαμε κάπως αλλά εξακολουθώ να δουλεύω 6 μέρες την βδομάδα και πάω από αναβολή σε αναβολή. Τώρα λέμε από Γενάρη θα μειώσω τις μέρες μου, για να δούμε.
Η Ιβόνα είχε προβλήματα και με την δουλειά της. Κλείνει το τμήμα της και ουσιαστικά χάνει την δουλειά της από τον Μάρτη και μετά. Έτσι περάσαμε 4 μήνες αγωνίας σχετικά με το τι πρόκειται να γίνει και με αυτό αλλά για καλή μας τύχη, της πρόσφεραν καινούργια δουλειά σε άλλη εταιρία με καλύτερο μισθό και περισσότερες προοπτικές. Οπότε ένα βάρος έφυγε από πάνω μας.
Φωτογραφικά, φέτος έπεσα σε χειμερία νάρκη. Όλη την χρονιά έβγαλα μονάχα ένα film και αυτό όταν ήμουν σε διακοπές στην Πολωνία. Καλού κακού έβαλα τα υπόλοιπα film στην κατάψυξη μιας και δεν ξέρω πότε θα τα χρησιμοποιήσω και δεν θέλω να λήξουν.
Οι μικρές κυρίες μεγαλώνουν. Και οι τρεις τους. Μερικές φορές έχω την εντύπωση ότι ζω σε ένα σπίτι με έναν σκύλο, μια γάτα και ένα ποντίκι. Ένα ατέλειωτο αλαλούμ. Τα Χριστουγεννιάτικα δώρα τα λάβαμε τα Χριστούγεννα οπότε δεν περιμένουμε τίποτα την Πρωτοχρονιά. Άλλωστε οι διακοπές εδώ πάνω τελείωσαν, εγώ δουλεύω σήμερα και την Παρασκευή.
Φεύγει λοιπόν το 2014 αφήνοντας ανάμεικτα συναισθήματα. Δεν ήταν και από τις ποιο εύκολες χρονιές αλλά καταφέραμε και επιβιώσαμε και συνεχίζουμε ακάθεκτοι. Το 2015 δεν αναμένεται να είναι και πολύ καλύτερό μιας και η Olivia είναι σε μια ηλικία που απαιτεί ακόμη πολύ προσοχή αλλά από τα μέσα του χρόνου και μετά θα πρέπει να δούμε τον ελεύθερο μας χρόνο να αυξάνει και λίγο.
Έτσι λοιπόν, χρόνια πολλά και ευτυχισμένο το 2015 !

Thursday, December 25, 2014

Καλά Χριστούγεννα

Ώωω Έλατο !
Ήρθαν και τα Χριστούγεννα! Και όχι απλά ήρθαν, αλλά με 13 βαθμούς και λιακάδα - το τελειότερο δώρο από τον Άι-Βασίλη. Φέτος τα Χριστούγεννα ήταν τα καλύτερα από όσα είχαμε μέχρι στιγμής. Πολλά δώρα (και πολύ πακετάρισμα), η Δάφνη κατενθουσιασμένη να αφήνει κέικ και νερό στο τζάκι για τον Αί Βασίλη και μετά μπόλικο φαγητό, το οποίο κατά βάση αποτελούνταν από σούπες και ψάρι (Πολωνικές συνήθειες αυτές).Πρίν πάμε για ύπνο, η Δάφνη σκόρπισε αστερόσκονη στον κήπο μας για να μας βρούν ποιο έυκολα οι τάρανδοι του Άι-Βασίλη και πήγε στο κρεβάτι ανυπόμονη για την σημερινή μέρα. Η Ολίβια είναι πολύ μικρή για να καταλάβει τι συμβαίνει, παρόλα αυτά συμμερίζεται τον ενθουσιασμό μας.
Τελικά ο Άι-Βασίλης δεν μας απογοήτευσε. Ήρθε αργά το βράδυ, έφαγε λίγο από το κέικ, ήπιε και το νερό και ξεφόρτωσε τον σάκο του κάτο από το όμορφο δένδρο μας.
Ήρθε και το δώρο μου (δλδ ένα από τα δύο, ο φακός της φωτογραφίας). Το άλλο δώρο μου (το σέρβις της μηχανής) θα έρθει με τον καινούργιο χρόνο. Άλλα δώρα περιλαμβάνουν, γλυκά, αλατοπιπεριέρες, εσώρουχα, πιτζάμες για εμένα και πολλά βιβλία, παπούτσια, κούκλες κτλ κτλ για τους υπόλοιπους.
Το δώρο μου!
Έτσι λοιπόν και τα φετινά Χριστούγεννα - παρόλο που ο Άι-Βασίλης μιξοκλαιγόταν όλο και κάτι μας έφερε τελικά.

Saturday, December 20, 2014

Πνευματική ιδιοκτησία και internet.

Η φωτογραφία και το αρνητικό της
Πριν περίπου μισό χρόνο, σε μια κρίση πανικού, διέγραψα από το facebook όλες τις φωτογραφίες που είχα ανεβάσει. Ο λόγος ήταν ότι το Facebook μπορούσε να επωφελείται οικονομικά από ότι φωτογραφία δημοσιεύω. Το θεώρησα άδικο και κακόβουλο οπότε αποφάσισα να τις σβήσω. Ένα σχόλιο που έλαβα ως απάντηση σε μια πρόσφατη προτροπή μου σε ένα φίλο να κατεβάσει και να δει μια ταινία, με έβαλε σε σκέψεις σχετικά με την πνευματική ιδιοκτησία και το internet.
Φυσικά η ιστορία της ιδιοκτησίας δεν είναι πρόσφατη αλλά δεν μπορούμε να πούμε και το ίδιο για την πνευματική ιδιοκτησία. Κάποιος θα δυσκολευόταν πολύ να το εξηγήσει στους αρχαίους Αθηναίους ότι για παράδειγμα οι αρχαίες τραγωδίες ήταν πνευματικές ιδιοκτησίες του Σοφοκλή, του Αισχύλου ή του Ευριπίδη. Κανένας δεν αμφισβητούσε το αυτονόητο και οι ποιητές απολάμβαναν δόξα και τιμές. Η εννοια της ιδιοκτησίας στην αρχαία Ελλάδα ήταν πολύ ποιο χαλαρά ορισμένη από ότι σήμερα και φυσικά δεν υπήρχε πνευματική ιδιοκτησία. Τα πράγματα αρχίζουν να αλλάζουν σιγά σιγά με την έξοδο από τον μεσαίωνα και την αντικατάσταση της μεγαλο-οικογένειας (φατρία) με την μικρό-οικογένεια. Περισσότεροι κανονισμοί χρειαζόντουσαν σχετικά με την διευθέτηση του ποιος κατέχει τι. Παρόλα αυτά πνευματική ιδιοκτησία δεν υπάρχει μέχρι το δεύτερο μισό του 19 αιώνα και είναι καθαρά νομική οντότητα και ως τέτοια τελείως αυθαίρετη. Δεν στηρίζεται σε κάποιους φυσικούς/βιολογικούς ή οποιαδήποτε άλλης φύσης κανόνες. Είναι το αποτέλεσμα μιας συμφωνίας η οποία ορίζει κάτι. Εξίσου αυθαίρετα θα μπορούσε να ορίζει ότι οτιδήποτε αποτελεί πνευματική ιδιοκτησία είναι κτήμα του κοινωνικού συνόλου και όχι μόνο του δημιουργού του (όπως για παράδειγμα συνέβαινε στην αρχαία Ελλάδα). Ένα παράδειγμα της αυθαιρεσίας είναι ότι ένα έργο παραμένει πνευματική ιδιοκτησία ενός δημιουργού 70 χρόνια μετά το θάνατο του. Γιατί 70 χρόνια και όχι 10? Και κυρίως γιατί μετά τον θάνατο του δημιουργού του? Απλά - γιατί έτσι συμφωνήθηκε.

Στον βαθμό που κανείς δεν βγαίνει να αμφισβητήσει τον δημιουργό ενός έργου, τότε σε τι αποσκοπεί η ύπαρξη πνευματικής ιδιοκτησίας? Φυσικά στο οικονομικό - υπάρχει κόσμος που ζει από την τέχνη που παράγει.Τα πάντα φαίνονταν επαρκώς ορισμένα μέχρι που το internet προσγειώθηκε στην ζωή μας. Πολλοί πιστεύουν ότι αυτό δεν θα έπρεπε να μας ανησυχεί και πολύ, απλά μερικές διορθώσεις στην παρούσα νομοθεσία θα αρκούσαν. Δυστυχώς τα πράγματα δεν είναι τόσο απλά. Και αυτό γιατί στο internet δεν υπάρχει ιδιοκτησία. Η ιδιοκτησία και πολύ περισσότερο η πνευματική ιδιοκτησία είναι κάτι το συμβολικό, είναι μια συμφωνία μεταξύ κυρίων, το internet δεν συνδιαλέγεται με αυτά τα πράγματα. Στο internet υπάρχουν μονάχα δεδομένα που αναπαριστούν καλλιτεχνικές δημιουργίες, υπάρχουν bits και bytes τα οποία δεν ανήκουν σε κανέναν και μπορούν να αναπαραχθούν από κάθε υπολογιστή. Για παράδειγμα, στο internet δεν υπάρχει το αρνητικό film τις φωτογραφίας του Μπρεσόν στην πύλη του Saint-Lazare (αυτό ανήκει στο ίδρυμα HCB), στο internet υπάρχει μια αλληλουχία από "0" και "1" που αναπαριστάνει αυτή την φωτογραφία. Και αυτή η αλληλουχία μπορεί να αναπαράγεται από οποιοδήποτε υπολογιστή γιατί αυτή είναι η λειτουργία του.

Αμέσως γεννιέται το ερώτημα κατά πόσο είναι ηθικό να αναπαράγεται η δημιουργία ενός καλλιτέχνη χωρίς την συγκατάθεση του. Εδώ νομίζω χρειάζεται αλλαγή νοοτροπίας. Γιατί ένας καλλιτέχνης να μην θέλει το έργο του να διαδοθεί σε όσον το δυνατό περισσότερους ανθρώπους? Ο λόγος για τον οποίο δυσκολευόμαστε να απαντήσουμε σε αυτό είναι γιατί έχουμε γεννηθεί και μεγαλώσει μέσα στην ιδέα την πνευματικής ιδιοκτησίας. Οι αρχαίοι Έλληνες θα γελάγανε μαζί μας (έχουν πολλούς λόγους άλλωστε). Φυσικά, οι καλλιτέχνες ζουν από την τέχνη τους και δεν πρέπει να αγνοούμε τον οικονομικό παράγοντα. Για μένα, ο μόνος τρόπος για να αποδοθούν τα του Καίσαρος τω Καίσαρι είναι οι ISP να πληρώνουν τους καλλιτέχνες για τον κόπο τους να δημιουργήσουν κάτι αξιόλογο. Ο κάθε ένας από εμάς, καταβάλει τον οβολό του πληρώνοντας τα τέλη σύνδεσης στο internet. Όπως δεν προσβάλω την πνευματική ιδιοκτησία βλέποντας ταινίες στο MEGA το οποίο δεν πληρώνω, έτσι και οι ISP θα πρέπει να πληρώνουν τους δημιουργούς.

Και για όλους εμάς τους υπόλοιπους που δεν είμαστε δηλωμένοι καλλιτέχνες, ούτε ζούμε από την τέχνη μας? Πόσο πολύ θα ήθελα και εγώ να πάρω το τρένο της πνευματικής ιδιοκτησίας και να καθίσω πρώτη θέση. Δυστυχώς αυτό δεν πρόκειται να γίνει στο internet όμως. Οτιδήποτε μπαίνει στο internet ξεφεύγει από οποιαδήποτε έλεγχο και μετατρέπεται σε δημόσιο αγαθό στο οποίο έχει πρόσβαση ο καθένας. Για αυτό και καμιά από τις απόπειρες να κλείσουν ή να λογοκρίνουν το internet δεν έχει αποδώσει.Παρόλα αυτά, όσο και αν δεν θέλω να το παραδεχτώ γιατί και εγώ ανεβάζω τις δικές μου φωτογραφίες στο internet, πνευματική ιδιοκτησία και internet είναι τα δυο άκρα αντίθετα. Όλοι εμείς οι υπόλοιποι που ανεβάζουμε τις δημιουργίες μας στην "κοινή θεα του internet" θα πρέπει να καταλάβουμε ότι κάνουμε μια συνειδητή επιλογή και μετατρέπουμε σε δημόσιο αγαθό κάτι το ιδιωτικό και πολύ δικό μας.

Saturday, December 13, 2014

Ida

Είναι ελάχιστες οι φορές που έκατσα και έγραψα ένα post για κάποια ταινία που είδα. Και αν υπάρχει κανένα τέτοιο post στο blog μου, περισσότερο το έκανα για λόγους πλάκας και χαβαλέ παρα επειδή εντυπωσιάστηκα. Παρόλα αυτά, η ταινία "Ida" του Paweł Pawlikowski αποτελεί εξαίρεση. Ίσως να είναι και η μοναδική ταινία που είδα 4 φορές σερί μέσα σε 4 βδομάδες.
Γιατί? Για πολλούς λόγους. Κάθε καρέ της ταινίας αυτής είναι και μια φωτογραφία. Αν και είναι ασπρόμαυρη ταινία, είναι πολύ περισσότεροι οι γκρίζοι τόνοι από ότι είναι οι άσπροι ή οι μαύροι. Είναι αυτή η γκρίζα απόχρωση τις Kodak, το λεγόμενο 18% το οποίο τραβάει την προσοχή μου κάθε φορά που βλέπω την ταινία. Η ταινία μιλάει περισσότερο με τις εικόνες της παρα με τους διαλόγους. Αυτό από μόνο του είναι κάτι που συνήθως με κάνει να μην θέλω να δω ταινίες, παρόλα αυτά σε αυτή την ταινία έχει μια απίστευτη δύναμη που κρατάει το βλέμμα μου καρφωμένο στην οθόνη. Μετά υπάρχουν και πολλές αντιθέσεις σε αυτή την ταινία οι οποίες αλληλο-συμπληρώνονται αντί να συγκρούονται (αν και οι συγκρούσεις είναι αναπόφευκτες). Η αθωότητα της 17χρόνης καλόγριας και η ξέσσαλη ζωή της κομουνίστριας θείας της με το ύποπτο παρελθόν. Η αθεΐα του κομμουνιστικού καθεστώτος και η βαθιά θρησκευόμενη Πολωνική ύπαιθρος. Η αναπαράσταση της κομμουνιστικής Πολωνίας είναι εκπληκτική και άκρως πειστική. Το καλοκαίρι πέρασα ένα πρωινό στα βιβλιοπωλεία του Poznan κοιτάζοντας φωτογραφικά λευκώματα από την Πολωνία της δεκαετίας του 60 και η ταινία τα αναπαράγει πειστικά. Στην ταινία δεν υπάρχει μουσική υπόκρουση, πέρα από την μουσική που οι ίδιοι οι πρωταγωνιστές ακούν. Μόνη εξαίρεση η τελική σκηνή της επιστροφής. Δεν υπάρχει τίποτα περιττό σε αυτή την ταινία, όπως και η εποχή που αναπαράγει σου προσφέρει μόνο τα απαραίτητα. Πολλές φορές, η ταινία σε προκαλεί να βγάλεις κάποια συμπεράσματα, μόνο και μόνο για να τα ανατρέψει μέσα στα επόμενα 2 λεπτά.
Κάθε φορά που βλέπω την ταινία, μου γεννιέται μέσα μου μια έντονη επιθυμία να πάρω τις φωτογραφικές μηχανές μου και να βγω στην Πολωνική ύπαιθρο να την καταγράψω. Οι πετροστρωτοι δρόμοι στα χωριά, τα αγροκτήματα και οι εκκλησίες, οι κεντρικές πλατιές και οι μεγάλες κτιριακές κατασκευές, κληροδοτήματα της σοσιαλιστικής εποχής, ξυπνούν αναμνήσεις από τα ταξίδια μου στα περίχωρα και τα χωριουδάκια της Πολωνίας.
Μέσα στο αμάξι, η Wanda ρωτάει την νεαρή Αννά (Ida) αν έχει γευτεί τον σαρκικό έρωτα. Αυτή απαντάει πως όχι και η Wanda την ξαναρωτάει. Τότε τι θα θυσιαστείς με τους όρκους που θα πάρεις? Αυτό για μένα είναι το κομβικό σημείο στην ταινία. Η Αννά προσπαθεί να μάθει πως θα ήταν η ζωή της ως Ida, και μόλις αρχίζει να το υποψιάζεται, υιοθετεί την προσωπικότητα της Wanda μόνο και μόνο για να την θυσιάσει αργότερα. Στο τέλος της ταινίας, βλέπω την θυσία της Ida και την φυγή της πρωταγωνίστριας πίσω στο μόνο μέρος που μπορεί να είναι Αννά.
Ο κρύος Πολωνικός χειμώνας, τα φωτογραφικά κάδρα με τις υπέροχες συνθέσεις τους, η γεμάτη μυστήριο και αφέλεια νεαρή Ida, είναι όλα αυτά που με έκαναν να δω αυτή την ταινία ξανά και ξανά. Πολλές φορές έβλεπα την ανάσα μου επίσης παγωμένη όπως και των πρωταγωνιστών.